Blog: Vroegtijdige inzage dossier fiscus mogelijk

Het is wettelijk mogelijk het dossier van de fiscus in te zien tijdens een bezwaarfase. Dat geldt ook voor een bezwaar tegen een informatiebeschikking. Laat de mogelijke vrees voor een informatiebeschikking varen en dwing vroegtijdige inzage af wanneer gewenst.

Jits BernsInzage dossier bij bezwaar

De Algemene wet bestuursrecht biedt de mogelijkheid het dossier van de fiscus in te zien. Tijdens een bezwaarprocedure behoort de Belastingdienst voorafgaand aan een hoorzitting alle op de zaak betrekking hebbende stukken een week ter inzage te leggen. In de praktijk geschiedt inzage op afspraak.

Bezwaar tegen informatiebeschikking

Deze inzageplicht geldt ook bij een bezwaar tegen de informatiebeschikking. De inspecteur kan onder meer een informatiebeschikking vaststellen als hij van mening is dat de belastingplichtige vragen of verzoeken om informatie van de inspecteur niet of niet naar behoren beantwoordt. Dat kan bijvoorbeeld tijdens een boekenonderzoek of tijdens de aanslagregeling. Een informatiebeschikking zal daardoor veelal vroeg in de procedure worden opgelegd, nog voor het opleggen van de aanslag.

Alle op de zaak betrekking hebbende stukken

De reikwijdte van de relevante stukken die de inspecteur ter inzage dient te leggen, is door de Hoge Raad in een recent arrest ruim geformuleerd. Het gaat om alle stukken die een rol hebben gespeeld bij de besluitvorming van de inspecteur met betrekking tot de informatiebeschikking. Daartoe kunnen ook behoren stukken uit een controledossier en een intern memo dat ten behoeve van de behandeling van het bezwaar is opgesteld. De inspecteur mag de inzage in deze stukken slechts weigeren bij gewichtige redenen.

Inzage loont!

Vroegtijdige inzage in het dossier loont. Als de inspecteur (kennelijk) gebruik maakt van informatie van derden in de ruimste zin van het woord, dient hij deze in beginsel ter inzage te leggen. In de praktijk blijkt verder dat stukken vroeg of laat verdwijnen uit een dossier. Niet per se bewust en vaak op hele praktische gronden. Zo gaan stukken terug naar de ‘eigenlijke eigenaar’ (een andere behandelaar, een andere afdeling, de FIOD of een toezichthouder) of wordt het dossier geschoond om het te kunnen archiveren, deep down of simpelweg in de kast van de behandelaar. Kortom, hoe eerder de inzage, hoe beter.

Hoe te handelen?

Een informatiebeschikking kan simpelweg worden afgedwongen door het niet langer beantwoorden van vragen de fiscus. Deze weigering moet wel met redenen omkleed zijn zodat van onredelijk gebruik van procesrecht geen sprake is. Deze redenen zijn in de praktijk al gauw aanwezig.

Vrees voor omkering ongegrond

In de praktijk zien wij dat veel belastingplichtigen en adviseurs wegblijven van een informatiebeschikking uit vrees voor een omkering en verzwaring van de bewijslast. Deze vrees is volgens ons ongegrond als de informatiebeschikking is gebaseerd op het weigeren van het verstrekken van informatie. Tijdens de bezwaarfase kan de informatie immers alsnog verstrekt worden. En als de rechter vaststelt dat de inspecteur gelijk heeft, dient de rechter de belastingplichtige alsnog een termijn toe te kennen voor het verstrekken van de informatie.

Vragen?

We gaan graag met u in gesprek.