Blog: Verwerping boekhouding vereist informatiebeschikking

De Belastingdienst probeert regelmatig bij controles de boekhouding te verwerpen, wanneer hij deze niet accepteert. Dit doet hij mede om in een betere bewijspositie te raken. Dat kan echter alleen wanneer de inspecteur eerst een informatiebeschikking neemt. Dat vergeet hij weleens. Wees dan alert, want anders dan de inspecteur soms doet voorkomen zijn sancties in dat geval niet aan de orde.

Jits Berns

Als u niet aan de administratieplicht voldoet

De administratieplicht is geregeld in art. 52 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR). Dit artikel bepaalt wie administratieplichtig zijn en welke eisen gelden. Als niet voldaan is aan de administratieplicht kan de inspecteur daar consequenties aan verbinden. Met name zal hij daar de consequentie aan verbinden dat de bewijslast moet worden omgekeerd en verzwaard. Praktisch gezien betekent dit dat de inspecteur de belastingschuld – in redelijkheid – mag schatten en dat de belastingplichtige moet aantonen dat de schatting onjuist is. Dat is een zwaardere bewijspositie dan die van ‘aannemelijk maken’, de hoofdregel.

Bezwaar maken tegen een beschikking

Om deze maatregel te kunnen toepassen eist art. 52a van de AWR dat de inspecteur een beschikking neemt waarin hij de schending vaststelt, voordat hij de aanslag oplegt. In de praktijk zal hij dat veelal doen naar aanleiding van een boekenonderzoek of -controle. Tegen de beschikking kan een belastingplichtige bezwaar maken en eventueel in beroep gaan bij de rechter. Als uiteindelijk komt vast te staan dat de beschikking ten onrechte is, kan de inspecteur de bewijslast op deze grond niet omkeren. Omkering van de bewijslast is een vervelende sanctie waar menigeen niet op bedacht is. Maak daarom tijdig bezwaar.

Vereiste aangifte en juiste boekhouding zijn geen synoniemen

In de praktijk zien wij regelmatig dat de fiscus verzuimt een informatiebeschikking te nemen en vervolgens het standpunt inneemt dat de bewijslast toch moet worden omgekeerd, omdat de ontoereikende boekhouding eveneens betekent dat de vereiste aangifte niet is gedaan. Het niet doen van de vereiste aangifte is een andere grond voor omkering voor de bewijslast.

Waakzaamheid loont

Let op, het niet voldoen aan de administratieplicht is niet hetzelfde als het niet doen van de juiste aangifte. Rechtbank Noord-Nederland heeft daar op 24 februari 2015 (nr. 13/3639, ECLI:NL:RBNNE:2015:1475) een stokje voor gestoken. Omkering van de bewijslast wegens het niet doen van de vereiste aangifte vraagt een heel andere onderbouwing van de inspecteur, waarin de bewijslast bij de inspecteur begint. Waakzaamheid is dan geboden. In dergelijke gevallen kunt u hierover uiteraard informatie bij ons inwinnen en kunnen wij begeleiding bieden bij het boekenonderzoek of de bezwaar- en beroepsprocedure.