Turboliquidatie aantrekkelijk alternatief om de curator te ontlopen

Omdat de afgelopen jaren faillissementsfraude een speerpunt van het kabinet is geweest, is de turboliquidatie een aantrekkelijker alternatief geworden om de curator te ontlopen. De procedure heeft weinig om het lijf, de ondernemer gaat in een nieuw lichaam door met de gezonde activa en de schuldeisers blijven achter met de schulden. Voorlopig kan het nog.

Vanessa Eschauzier-van WijkDe procedure

Sinds 1994 voorziet de wet in een ontbinding van een vennootschap via turboliquidatie. Voorwaarde is dat de aandeelhouder constateert dat er geen activum meer is. De aandeelhoudersvergadering besluit tot opheffing van de bv zonder een vereffeningsprocedure waarin rekening en verantwoording wordt afgelegd. Er zijn immers geen baten. De bestuurder van de bv meldt de ontbinding bij de Kamer van Koophandel, ondertekent een formulier waarin staat dat er geen baten zijn en daarmee is de bv verdwenen.

Mitsen en maren

De Kamer van Koophandel heeft geen controlebevoegdheid en controleert de gegevens verder niet. Er is geen enkele controle of er bij een turboliquidatie daadwerkelijk geen baten meer aanwezig zijn. De wet zegt niets over schulden en in 2015 oordeelde de Hoge Raad dat een bedrijf met schulden gebruik mag maken van turboliquidatie. In de wetenschap wordt hier overigens verschillend over gedacht. Verder bestaat bij een turboliquidatie geen publicatieverplichting. Schuldeisers weten doorgaans dus niet dat een bedrijf niet meer bestaat.

Het ontlopen van de curator

Omdat de afgelopen jaren faillissementsfraude een speerpunt van het kabinet is geweest, is de turboliquidatie een aantrekkelijker alternatief geworden om de curator te ontlopen. Steeds vaker wordt bij een onderneming die dreigt te bezwijken onder de last van zijn schulden gekozen voor een constructie waarbij de turboliquidatie wordt ingezet. Met een nieuwe bv koopt de ondernemer het actief van de oude bv en de schulden blijven achter. In veel gevallen wordt de oude bv overgedragen aan een katvanger, die als directeur optreedt en de bv opheft via de turboliquidatie. Een curator komt er niet aan te pas, want er is geen faillissement. Zodoende zal geen onderzoek naar faillissementsfraude en/of bestuurdersaansprakelijkheid worden gedaan.

Schuldeisers vissen vaak achter het net

Schuldeisers die menen dat een turboliquidatie onrechtmatig is kunnen een langdurige aansprakelijkheidsprocedure starten. Of ze kunnen proberen aan te tonen dat er baten zijn, bijvoorbeeld een vordering uit hoofde van bestuurdersaansprakelijkheid. In dat geval herleeft de bv en kan het faillissement alsnog worden aangevraagd. Dit kost tijd en geld. Vaak zijn de bestuurders (katvangers) niet meer te traceren. De schuldeisers worden nog wel geholpen door het leerstuk van de vereenzelviging, waarbij het identiteitsverschil tussen de rechtspersonen wordt weggedacht. De schuldeiser kan dan ook de nieuwe bv aanspreken.

Plannen van de wetgever

Er wordt momenteel wel nagedacht over de aanpak van de turboliquidatie in situaties zoals hierboven omschreven. Bijvoorbeeld via controlemogelijkheden bij de Kamer van Koophandel. Of het verplicht deponeren van een tussentijdse vermogensopstelling voorafgaand aan de ontbinding van de rechtspersoon. Daarvoor is een wetswijziging nodig en zover is het nog niet.

  • 12-10-2017
  • Vanessa Eschauzier-van Wijk