Blog: Panama Papers: hete soep of met een korrel zout?

De Panama Papers zijn hot. Dagelijks is er van alles te lezen over dit onderwerp. Deze week heeft het kabinet een duit in het zakje gedaan met een lijvig antwoord op vragen uit de Tweede Kamer. In de nieuwe editie van NTFR maakt Mark Hendriks de balans op.

Lees de uitgebreidere versie van dit artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Fiscaal Recht (NTFR)

Mark HendriksJe zult maar genoemd worden

Eerder schreven wij al dat de Panama Papers in eerste instantie vooral een reputatiekiller is. Als je naam genoemd wordt in de stukken heb je wat uit te leggen. Ontkennen is een publieke doodzonde en gelijk bekennen een juridische. De gulden middenweg vinden is dan ook de grote uitdaging. Makkelijker gezegd dan gedaan, zeker als er een grote reputatie op het spel staat zoals bij ABN AMRO. Maar liefst een pagina of vijftien besteedt het kabinet aan de wandel en handel van ABN AMRO. De gemiddelde particulier en mkb’er valt gelukkig minder aandacht ten deel.

Storm in een glas water

Zijn de Panama Papers nu zo schokkend voor de Nederlandse situatie? Dat is de vraag die ons de afgelopen periode heeft beziggehouden. Ons vermoeden dat het meevalt vindt nu bevestiging in de reactie van het kabinet. Natuurlijk was er veel aandacht vanwege een aantal spraakmakende namen dat opdook in de stukken. Daar is het tot heden bij gebleven. Om met het kabinet te spreken: een eerste beeld wekt de indruk dat het Nederlandse aandeel in de Panama Papers relatief beperkt is. Uit het lopende onderzoek van de Belastingdienst in samenwerking met de FIOD en het OM zal blijken of het daarbij blijft.

Steun in de rug

Toch leert de reactie van het kabinet ons dat de Panama Papers een flinke steun in de rug vormen voor de overheid in de bestrijding van belastingontduiking. En niet alleen ontduiking. Met het grootste gemak schaart het kabinet daar ook belastingontwijking onder. Een term met langzamerhand een louter negatieve lading. Ten onrechte, want ontduiking en ontwijking zijn beslist geen synoniemen en de verschillen bepaald niet onbelangrijk. Onze collega Ruud Ruijters schreef een helder artikel over het verschil tussen belastingontwijking en -ontduiking. Hoe het ook zij, het kabinet heeft de wind in de zeilen en kan alle steun verwachten van de politiek.

Verder op de gebaande paden

Nieuwe projecten start de fiscus niet zozeer op. Lopende projecten zullen worden geïntensiveerd. De fiscus blijft via de Coördinatiegroep Constructiebestrijding (CCB) vol inzetten op wat hij noemt de bestrijding van APV’s. Dat zou inmiddels een miljard hebben opgeleverd en de fiscus wil meer. De verbetenheid en vastberadenheid van de fiscus ervaren wij dagelijks in onze praktijk.

Verder had het kabinet al extra geld geïnvesteerd in de bestrijding van witwassen en corruptie. De Panama Papers zullen nu aan deze projecten worden toegevoegd.

Veel nieuwe regelgeving

De meeste beweging van het kabinet is waar te nemen op het gebied van de regelgeving. Een klassieke Nederlandse reactie. Te omvangrijk om in deze bijdrage op te noemen. Het kabinet benoemt in de reactie al diverse initiatieven die zijn ontplooid op nationaal en internationaal niveau. Met name de trustsector staat het nodige aan maatregelen te wachten. Daar zal het volgens ons niet bij blijven. Op fiscaal gebied verwachten wij dat de wetgever meer informatieverplichtingen bij de aangifte gaat implementeren, ongetwijfeld op straffe van boetes. Ook de financiële dienstverleners zullen naar verwachting meer verantwoordelijkheden opgelegd gaan krijgen. In ieder geval zullen de toezichthouders waarschijnlijk strenger gaan toezien op de naleving van de huidige regels, zoals de meldingsplicht uit hoofde van de WWFT.

Onze partner Dick Barmentlo belicht in een artikel met name die soms lastige positie van de adviseur.

Je komt in het vizier, en dan…

Is het niet in de Panama Papers, dan mogelijk in de volgende ronde. Het is de overheid en politiek op dit moment menens. Belastingontduiking en -ontwijking tasten de moraal aan en moeten daarom gestopt worden, als het aan het kabinet ligt. Komt een belastingplichtige eenmaal in het vizier, dan is het zaak tijdig de rechtspositie in kaart te brengen. Zowel voor de belastingplichtige als de adviseur(s). Een weldoordachte verdedigingsstrategie is vanaf het eerste moment immers onontbeerlijk. In het strafrechtelijke traject is één regel nu eenmaal in beton gegoten: gedane zaken nemen geen keer. Alles wat u zegt zal vroeg of laat helaas tegen u gebruikt worden.

In-house presentaties

Bijstand in zaken met strafrechtelijke tinten is onze core business. Kennis op dit vlak is niet voor iedere adviseur vanzelfsprekend. Daarom komen wij graag naar u toe om u en uw collega’s bij te praten. Maakt u graag gebruik van dit aanbod, schroom dan niet contact met ons op te nemen.

Lees de reactie van het kabinet op de Panama Papers