Grotere kans op vervolging witwassen

Het aantal witwaszaken dat voor de rechter wordt gebracht, is vorig jaar explosief gestegen: in 2019 was er een kwart meer zaken dan in 2018. In ongeveer twee derde van de gevallen was sprake van een strafoplegging. Een ruimere definitie van witwassen lijkt de oorzaak. Dat raakt ook de praktijk.

Waar komt deze stijging vandaan?

“Afpakken van crimineel geld” staat de afgelopen jaren hoog op het prioriteitenlijstje van het Openbaar Ministerie. Onderdeel hiervan is ook de extra aandacht voor witwassen. Maar ook een belangrijke wijziging in de witwaswetgeving speelt hier een rol. Die wijziging heeft ervoor gezorgd dat de bewijsvoering veel eenvoudiger is geworden. De delictsomschrijving is heel breed geformuleerd, waardoor heel veel dingen eronder kunnen vallen.

6-stappenplan

Daarnaast worden de kansen van het Openbaar Ministerie vergroot door het 6-stappenplan, zoals dat uit de jurisprudentie voortvloeit. Dat plan houdt in dat een verdachte moet verklaren waar geld of vermogen van afkomstig is, ook als er uiteindelijk geen gronddelict is. Het is nog steeds aan het Openbaar Ministerie om het bewijs te leveren, maar een van de stappen van het 6-stappenplan is dat een verdachte een concrete verklaring moet afleggen. Dit zorgt voor verwarring. Zo zien wij in de praktijk vaak dat er volledig wordt meegewerkt. Een enkele verklaring over de herkomst van het geld, is echter voldoende. Meer werk hoeft het Openbaar Ministerie niet uit handen te worden genomen!

Hoe te handelen?

Onthoud dat de bewijslast altijd op het Openbaar Ministerie rust. Dat maakt ook dat het van belang is om altijd a) kritisch te blijven op het materiaal waar het Openbaar Ministerie mee aan komt zetten en b) kritisch en zorgvuldig te blijven over wat aan te leveren en wanneer. Het ene moment zal het voordeliger zijn om te zwijgen, het andere moment wellicht toch spreken. Maar hetgeen eenmaal is verklaard, kan niet worden teruggenomen.

Uitstraling van het ruimere witwasbegrip naar fiscaliteit

Hiervoor werd al even gesproken over de zogenoemde verruiming van het witwasbegrip met als gevolg een voor het Openbaar Ministerie eenvoudigere bewijsvoering. Dit heeft ook gevolgen voor de fiscaliteit. Fiscale fraude kwalificeert namelijk ook als witwassen. Het bedrag aan ontdoken belasting is “uit enig misdrijf afkomstig”. Hier kan dus een vervolging op grond van witwassen volgen. Als daarbovenop ook nog wordt geoordeeld dat de toevoeging van zwart geld aan het vermogen niet meer van de rest van het vermogen kan worden onderscheiden, kan dit er zelfs toe leiden dat naar het gehele vermogen gekeken mag worden. Kort gezegd: het zwarte gedeelte van het vermogen “besmet” het witte gedeelte.

Wwft

Tot slot is het voor (onder meer) notarissen, adviseurs en accountants van groot belang dat de regels van de Wwft goed in de gaten worden gehouden. Voor hen geldt immers al een meldplicht op grond van de Wwft indien er nog slechts een aanleiding is om te veronderstellen dat sprake zou kunnen zijn van witwassen.

Meer weten? Aarzel dan niet om (vrijblijvend) contact met ons op te nemen.