Belastingadviseur kan geen pleger zijn van belastingfraude

Recent heeft de Hoge Raad beslist dat een belastingadviseur niet kan worden veroordeeld als ‘pleger’ voor het opzettelijk onjuist/onvolledig doen van een belastingaangifte (artikel 69 AWR).[1] Maar dat betekent niet dat de adviseur is gevrijwaard van strafrechtelijke aansprakelijkheid. 

Kwaliteitsdelict

Het opzettelijk onjuist of onvolledig doen van een bij de belastingwet voorziene aangifte moet worden gezien als een zogenoemd kwaliteitsdelict. Dit heeft tot gevolg dat alleen de aangifteplichtige als pleger kan worden aangemerkt. De aangifteplichtige is degene die tot het doen van de aangifte gehouden is. Het maakt hierbij geen verschil of de belastingplichtige is uitgenodigd tot het doen van aangifte.

Belastingadviseur niet gevrijwaard

Dat de belastingadviseur niet tot pleger van belastingfraude kan worden veroordeeld betekent niet dat de belastingadviseur is gevrijwaard van strafrechtelijke vervolging. De Hoge Raad overweegt namelijk uitdrukkelijk dat de wet voldoende mogelijkheden biedt om de belastingadviseur strafrechtelijk aansprakelijk te kunnen stellen voor belastingfraude en/of valsheid in geschrift wanneer daartoe aanleiding is.

Medeplichtigheid of medeplegen

Zo kunnen belastingadviseurs worden vervolgd voor medeplichtigheid bij of het medeplegen van belastingfraude. Voor medeplichtigheid is vereist dat de belastingadviseur de pleger (de belastingplichtige) opzettelijk behulpzaam of ten dienste is geweest bij het begaan van het delict. Voor medeplegen is vereist dat de belastingadviseur het delict in bewuste nauwe samenwerking met een ander (bijvoorbeeld de belastingplichtige) heeft begaan. In beide gevallen moet sprake zijn van opzet op de samenwerking maar ook op het delict (bijvoorbeeld belastingfraude). Afhankelijk van het gewicht van de samenwerking zal sprake zijn van medeplichtigheid of medeplegen.

Valsheid in geschrifte

Wat betreft de delictsomschrijving valsheid in geschrifte overweegt de Hoge Raad dat deze tot een ieder is gericht. En dus ook tot de adviseur die opzettelijk een onjuiste aangifte indient.

Conclusie

Alleen de belastingplichtige kan als pleger van belastingfraude worden vervolgd. De belastingadviseur die de belastingplichtige van bijstand heeft voorzien, kan echter ook worden vervolgd voor medeplichtigheid of medeplegen en/of valsheid in geschrift. Heeft u vragen over dit thema, neemt u dan gerust contact met ons op.

  • 12-03-2020
  • [1] Arrest van 28 januari 2020, ECLI:NL:HR:2020:121.

  • Merijn van Leeuwen